Fianáin

Úsáidimid fianáin ionas go bhfaighidh tú an taithí is fearr ar ár láithreán agus comhlíonaimid ár gceanglais Cosanta Sonraí ag an am céanna. Lean ort gan do chuid socruithe a athrú, agus gheobhaidh tú fianáin, nó athraigh do chuid socruithe fianáin ag aon tráth.

Tugann an tAire Flanagan Óráid os comhair Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe

Minister Charles Flanagan, Na Náisiúin Aontaithe, Éireann, Preas Ráiteas, Éireann, 2015

Tugann an tAire Flanagan Óráid os comhair Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe ar Thosaíochtaí na hÉireann i dtaobh Beartas Eachtrach


I measc na n-ábhar a clúdaíodh bhí: an imirce; an tsíochánaíocht; an dí-armáil núicléach; an comhionannas inscne; an tsaoirse reiligiúin; & SFIanna nua


Inniu (Déardaoin), thug an tAire Gnóthaí Eachtracha agus Trádála, Charlie Flanagan TD, óráid os comhair an 70ú Comhthionól Ginearálta de chuid na Náisiún Aontaithe i Nua-Eabhrac. Tá sé á cheiliúradh ag Éirinn i mbliana go bhfuil sí sna Náisiúin Aontaithe le 60 bliain anuas. Agus aird á díriú aige ar na cúiseanna comóraidh sin, dúirt an tAire Flanagan:


"In aimsir an dá chomóradh speisialta seo, bhí sé ina phribhléid mhór ag Éirinn comh-éascú a dhéanamh ar an gcaibidlíocht deiridh ar na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SFIanna), a bhfuil a gcur chun feidhme ríthábhachtach i dtaobh thodhchaí ár bpláinéid agus a mhuintire.


"Léiriú is ea na SFIanna ar chumas na Náisiún Aontaithe chun torthaí dearfacha a bhaint amach i gcúinsí an-dúshlánach. Ach ní féidir linn suí siar anois; ar a mhalairt, i mbliain seo an chomóraidh, ní mór dúinn measúnú criticiúil a dhéanamh ar mar a mhainníomar, an pobal idirnáisiúnta, stop a chur le cogaí, leis an gcinedhíothú, le heasáitiú éigeantach agus leis an díothacht. Sa lá atá inniu ann, tá dúshláin nach bhfacthas a leithéid roimhe seo le sárú againn maidir le dul i ngleic le foréigean fíochmhar a imríonn dreamanna a bhfuil an-chuid acmhainní acu, idir ghníomhaithe Stáit agus ghníomhaithe neamh-Stáit, a fhágann go bhfuil tubaiste dhaonnúil ag titim amach fós san iomaí áit ar fud an domhain. Ní raibh sé riamh chomh tábhachtach is atá anois go gcuirfeadh na Náisiúin Aontaithe ceannasaíocht láidir, theanntásach ar fáil. Is maith mar is eol dom go mbeidh na Náisiúin Aontaithe agus a chuid ball in ann tabhairt faoin dúshlán mór sin."


Dhírigh an tAire aird ar an misneach atá léirithe ag lucht síochánaíochta na hÉireann, anois agus san am atá caite. Tá 370 saighdiúir Éireannach ag fónamh faoi láthair i seacht gcinn de mhisin síochánaíochta na Náisiún Aontaithe. D'áitigh sé go gcaithfidh na Náisiúin Aontaithe an dea-cháil atá ar a lucht síochánaíochta a chosaint trí dhul i ngleic leis an iompar coiriúil atá ar bun ag líon beag dá chuid trúpaí:


"Mothaíonn Éire go bhfuil sé d'fhreagracht uirthi dea-cháil agus onóir lucht síochánaíochta na Náisiún Aontaithe a chosaint. Tá an méid sin dlite dár gcuid trúpaí síochánaíochta, san am atá caite, anois agus amach anseo. Dá bhrí sin, ghoill sé go trom orainn, mar a ghoill ar an Ard-Rúnaí Ban, nuair a fuaireamar tuairiscí ar mhí-úsáid ghnéasach ina raibh roinnt de lucht síochánaíochta na Náisiún Aontaithe páirteach.


"Níor cheart go mbeadh ceangal choíche idir misin síochánaíochta na Náisiún Aontaithe agus an dúshaothrú de bharr gníomhaíochtaí líon beag daoine. Beidh Éire seasta ag labhairt amach chun daoine leochaileacha a chosaint. Ní fhanfaimid inár dtost faoi chruachás na mban agus na leanaí a ndearnadh dochar dóibh i lámha na ndaoine céanna sin atá ceaptha iad a chosaint. Iad siúd a bhíonn ag fónamh faoi bhratach na Náisiún Aontaithe, tá freagracht bhunúsach orthu iad féin a iompar go fiúntach, measúil agus seasamh leis an maitheas sa saol seo. Éilíonn Éire gníomh cinntitheach maidir le dul i ngleic le hiompar coiriúil ar bith de chuid thrúpaí na Náisiún Aontaithe. Tá an méid sin ríthábhachtach ionas go gcoinneoimid beo an dea-chlú atá ar na Náisiúin Aontaithe agus a lucht síochánaíochta, ar daoine iad a bhformhór a bhfuil dea-phrionsabail á stiúradh. Is mian linn oiliúint oiriúnach, cuntasacht shoiléir agus smachtbhannaí diana a bheith i bhfeidhm. Cuirim fáilte roimh thiomantas an Ard-Rúnaí do dheireadh a chur leis an gcoireacht trí bhíthin bheartas na Náisiún Aontaithe i dtaobh gan glacadh choíche le mí-iompar ar bith.


Ag tagairt dó don bhéim mhór a leagann Éire ar an dí-armáil núicléach, dúirt an tAire Flanagan:


"Tá ar a laghad 17,000 arm núicléach ina mbagairt ar ár mbeo anois. Ní féidir linn glacadh leis sin. Is mian le hÉirinn go gcuirfí móiminteam ceart i bhfeidhm i gcolún dí-armála núicléiche an chonartha in aghaidh iomadú núicléach. De bharr phróiseas caibidlíochta na SFIanna, leagadh béim ar an ról an-dearfach is féidir a bheith ag grúpaí agus daoine de chuid na sochaí sibhialta ar fud an domhain – ba mhaith le hÉirinn an cur chuige dearfach, an uileghabhálacht agus an phráinn chéanna sin a fheiceáil sa díospóireacht faoin dí-armáil núicléach."


Ag tagairt dó don tsuim $13.4 billiún atá deonaithe ag Éirinn i gcúnamh forbartha agus cabhair dhaonnúil, dhearbhaigh an tAire Flanagan go bhfuil bagairt ar an dul chun cinn i dtaobh na forbartha anois de bharr géarchéimeanna daonnúla níos measa ná riamh, lena n-áirítear an ghéarchéim imirce. Ag tagairt dó do na teifigh agus na daoine easáitithe ina dtíortha féin ar fud an domhain anois, 50 milliún duine san iomlán, dúirt an tAire:


"San Eoraip, chonaiceamar go soiléir na hiarmhairtí tragóideacha dóibh siúd a ghlacann rioscaí dochreidte, le teann éadóchais, chun áit shábháilte a aimsiú dá gcuid teaghlach. Tá sé ina dhúshlán ollmhór don Eoraip dul i ngleic le géarchéim na himirce, agus is dúshlán é a bhfuilimid ar ár ndícheall ag triail é a shárú. Tá daoine ag teitheadh óna dtíortha féin ar iliomad cúiseanna. Tá siad ag teacht chun na hEorpa ar an iliomad bealaí. Tugann siad faoi thurais chontúirteacha, agus is minic a ndéanann coirpigh gan trua gan taise dúshaothrú orthu feadh na slí. Tá gá le dlúthchomhar i measc an phobail idirnáisiúnta chun dul i ngleic leis an tubaiste sin. Tá na Náisiúin Aontaithe ag tabhairt faoi obair ríthábhachtach agus é ag iarraidh aghaidh a thabhairt ar bhunchúiseanna na hollimirce agus cúnamh daonnúil a thabhairt dóibh siúd ar díbríodh as a gcuid tithe iad de bharr shlad an chogaidh. Áitím ar Stáit a bheith ag obair le Toscaire Speisialta an Ard-Rúnaí ar an Imirce, an tÉireannach Peter Sutherland, atá meáite ar chabhrú chun réiteach a fháil ar an tubaiste dhomhanda seo. Tá Éire ag tacú leis an iarracht dhaonnúil trí chistiú ríthábhachtach a chur ar fáil, mar aon le hacmhainní eile. Táimid tar éis longa cuardaigh agus tarrthála a chur chuig an Mheánmhuir. Táimid ag déanamh soláthair maidir le breis is 4,000 dídeanaí a athlonnú."


Leag an tAire Flanagan béim ar ábhar cúraim na hÉireann i dtaobh chosaint na mionlach agus na ngrúpaí leochaileacha, lena n-áirítear mná, mionlaigh reiligiúnacha agus an lucht Leispiach, Aerach, Déghnéasach, Trasinscneach agus Idirghnéasach (LGBTI). Dúirt sé:


"In Éirinn, tá imní ar a lán daoine go bhfuil mionlaigh reiligiúnacha á gcur faoi chois go foréigneach agus go bhfuil ionsaithe sceimhlitheoireachta á ndéanamh orthu. Tá méadú scanrúil tagtha ar ionsaithe ar Chríostaithe, Baha'i, Giúdaigh agus Moslamaigh. In áiteanna eile, cuirtear daoine faoi chois agus tugtar drochíde dóibh mar gheall ar a n-inscne, a gcine nó a gclaonadh gnéasach. I mbeagán focal, tá ionsaithe níos minice ná riamh á ndéanamh ar mhionlaigh leochaileacha, ionsaithe a dhéanann réimeanna diansmachtúla Stáit agus líonraí sceimhlitheoireachta trasnáisiúnta lena n-áirítear ISIS, al-Qaeda agus Boko Haram. Tá ról tábhachtach ag na Náisiúin Aontaithe, ina cháil mar an eagraíocht a sheasann leis an gcomhionannas, an iolrachas agus an éagsúlacht, maidir le grúpaí leochaileacha a chosaint. Tacaímid go hiomlán leis an eagraíocht i dtaobh an chúraim ríthábhachtaigh sin. I mbliana, bhí Éire ar an gcéad tír ar domhan a rinne dlisteanú ar an gComhionannas Pósta trí vóta an phobail – rud thar a bheith dearfach a bhí ansin d'Éirinn, agus áitímid ar Stáit eile déanamh amhlaidh agus cearta a chur chun cinn do shaoránaigh LGBTI. Ar an gcaoi chéanna, bhí a taithí féin ag Éirinn san am atá caite ar an mbrú faoi chois ar bhonn reiligiúin; fágann sé sin gur mór ag mo thír féin an tsaoirse reiligiúin."


Níos déanaí inniu, beidh an tAire Flanagan ag bualadh le hArd-Rúnaí na Náisiún Aontaithe, Ban Ki-moon, a thug cuairt ar Éirinn i mí na Bealtaine. Beidh cur chun feidhme na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe i measc na n-ábhar a bheidh faoi chaibidil ag an gcruinniú sin.


CRÍOCH


An Phreasoifig


1 Deireadh Fómhair, 2015

 

*** Cuir i gcomparáid leis an óráid mar a tugadh í ***


Óráid ón Aire Gnóthaí Eachtracha agus Trádála, Charlie Flanagan, TD ag an 70ú Comhthionól Ginearálta de chuid na Náisiún Aontaithe, an 1 Deireadh Fómhair, 2015

Réamhrá


A Uachtaráin,


Is mór an onóir dom labhairt leis an gComhthionól Ginearálta inniu thar ceann na hÉireann, tráth atá 60 bliain imithe tharainn ó ghlac mo thír páirt den chéad uair sna Náisiúin Aontaithe, agus 70 bliain ó bunaíodh na Náisiúin Aontaithe féin. In aimsir an dá chomóradh speisialta seo, bhí sé ina phribhléid mhór ag Éirinn comh-éascú a dhéanamh ar an gcaibidlíocht deiridh ar na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe, a bhfuil a gcur chun feidhme ríthábhachtach i dtaobh thodhchaí ár bpláinéid agus a mhuintire.


"Léiriú is ea na SFIanna ar chumas na Náisiún Aontaithe chun torthaí dearfacha a bhaint amach i gcúinsí an-dúshlánach. Ach ní féidir linn suí siar anois; ar a mhalairt, i mbliain seo an chomóraidh, ní mór dúinn measúnú criticiúil a dhéanamh ar mar a mhainníomar, an pobal idirnáisiúnta, stop a chur le cogaí, leis an gcinedhíothú, le heasáitiú éigeantach agus leis an díothacht. Sa lá atá inniu ann, tá dúshláin nach bhfacthas a leithéid roimhe seo le sárú againn maidir le dul i ngleic le foréigean fíochmhar a imríonn dreamanna a bhfuil an-chuid acmhainní acu, idir ghníomhaithe Stáit agus ghníomhaithe neamh-Stáit, a fhágann go bhfuil tubaiste dhaonnúil ag titim amach fós san iomaí áit ar fud an domhain. Ní raibh sé riamh chomh tábhachtach is atá anois go gcuirfeadh na Náisiúin Aontaithe ceannasaíocht láidir, theanntásach ar fáil. Is maith mar is eol dom go mbeidh na Náisiúin Aontaithe agus a chuid ball in ann tabhairt faoin dúshlán mór sin.


Sna 60 bliain atá caite againn ag na Náisiúin Aontaithe, shaothraíomar sraith tosaíochtaí beartais atá fós ina ngnéithe lárnacha dár mbeartas eachtrach anois. Ina measc siúd tá an tsíochánaíocht; neamhiomadú agus dí-armáil núicléach; cúnamh forbartha; cur chun cinn na síochána agus na slándála agus muid ar an gComhairle Slándála; agus an comhionannas inscne a chur chun cinn. Déanfaidh mé trácht ar na beartais sin agus tabharfaidh mé breac-chuntas ar an ábharthacht a bhaineann leo fós d'Éirinn an lae inniu.


Na 1950í


Nuair a chuaigh Éire isteach sna Náisiúin Aontaithe i 1955, rinne an té a bhí ina Phríomh-Aire an tráth sin, an Taoiseach John A. Costello, an sprioc a bhí againn a shainaithint mar "ár gcion a dhéanamh chun an rud a bhaint amach a bhí de dhíth riamh anall ar náisiúin bheaga, is é sin caomhnú na síochána". Táimid thar a bheith bródúil go raibh an fónamh dílis a rinne lucht síochánaíochta na hÉireann ina ghné lárnach dár rannpháirtíocht leis na Náisiúin Aontaithe ó 1958 i leith. Bhí ár saighdiúirí i gceannas ar mhisin de chuid na Náisiún Aontaithe ar dhá ócáid dhéag. Faoi láthair, tá 370 de thrúpaí síochánaíochta na hÉireann, daoine tiomanta, misniúla, ag fónamh i seacht gcinn de mhisin na Náisiún Aontaithe. Is cúis bhróin dúinn go bhfuair seachtar ós cion na ceithre scór de lucht síochánaíochta na hÉireann bás agus iad ag fónamh leis na Náisiúin Aontaithe.


Mothaíonn Éire go bhfuil sé d'fhreagracht uirthi dea-cháil agus onóir lucht síochánaíochta na Náisiún Aontaithe a chosaint. Tá an méid sin dlite dár gcuid trúpaí síochánaíochta, san am atá caite, anois agus amach anseo. Dá bhrí sin, ghoill sé go trom orainn, mar a ghoill ar an Ard-Rúnaí Ban, nuair a fuaireamar tuairiscí ar mhí-úsáid ghnéasach ina raibh roinnt de lucht síochánaíochta na Náisiún Aontaithe páirteach.


Níor cheart go mbeadh ceangal choíche idir misin síochánaíochta na Náisiún Aontaithe agus an dúshaothrú de bharr gníomhaíochtaí líon beag daoine. Beidh Éire seasta ag labhairt amach chun daoine leochaileacha a chosaint. Ní fhanfaimid inár dtost faoi chruachás na mban agus na leanaí a ndearnadh dochar dóibh i lámha na ndaoine céanna sin atá ceaptha iad a chosaint. Iad siúd a bhíonn ag fónamh faoi bhratach na Náisiún Aontaithe, tá freagracht bhunúsach orthu iad féin a iompar go fiúntach, measúil agus seasamh leis an maitheas sa saol seo. Éilíonn Éire gníomh cinntitheach maidir le dul i ngleic le hiompar coiriúil ar bith de chuid thrúpaí na Náisiún Aontaithe. Tá an méid sin ríthábhachtach ionas go gcoinneoimid beo an dea-chlú atá ar na Náisiúin Aontaithe agus a lucht síochánaíochta, ar daoine iad a bhformhór a bhfuil dea-phrionsabail á stiúradh. Is mian linn oiliúint oiriúnach, cuntasacht shoiléir agus smachtbhannaí diana a bheith i bhfeidhm. Cuirim fáilte roimh thiomantas an Ard-Rúnaí do dheireadh a chur leis an gcoireacht trí bhíthin bheartas na Náisiún Aontaithe i dtaobh gan glacadh choíche le mí-iompar ar bith.


A Uachtaráin,


Tá obair shíochánaíochta na Náisiún Aontaithe agus an cion a dhéanann Éire ina leith curtha in oiriúint do scála agus castacht na ndúshlán le trí scór bliain anuas. Ní mór go leanfar ar aghaidh le cur chuige solúbthacht, nuálach. Dá bhrí sin, cuirim fáilte roimh thuarascáil an Phainéil Ardleibhéil ar oibríochtaí síochána agus roimh an anailís chuimsitheach uaidh ar na dúshláin atá romhainn agus ar na hathruithe is gá. Go háirithe, de bharr na taithí atá againn féin in Éirinn ar an gcoimhlint, múineadh dúinn go bhfuil rannpháirtíocht iomlán, chomhionann na mban sna cinntí a bhaineann le síocháin agus slándáil ina gné ríthábhachtach maidir le síocháin inbhuanaithe a bhaint amach.


Na 1960í


A Uachtaráin,


Ó chuamar isteach sna Náisiúin Aontaithe an chéad lá riamh, tá Éire tiomanta amach is amach don dí-armáil agus don neamhiomadú. Inár gcáil mar an chéad stát a shínigh an Conradh in aghaidh Iomadú Núicléach i 1968 tar éis tamall de bhlianta oibre mar thionscnóir na Rún de chuid an Chomhthionóil Ghinearálta ba chúis lena chomhaontú, tá tiomantas dílis, seasmhach againn do chur chun feidhme iomlán an Chonartha. Tá dul chun cinn nach beag déanta maidir le neamhiomadú. Cuirimid fáilte mhór roimh an gcomhaontú ar thángthas air leis an Iaráin agus táim ag tnúth lena chur chun feidhme iomlán. Ar bhonn níos leithne, tá súil againn go mbeidh sé ina chomhartha ar chaibidil nua, chuiditheach i rannpháirtíocht na hIaráine sa chóras idirnáisiúnta. Os a choinne sin, ba mhór an chúis díomá dúinn toradh na Comhdhála um Athbhreithniú ar an gConradh maidir le Neamhiomadú Núicléach i mí na Bealtaine. Tá freagrachtaí ar leith ar Stáit ag a bhfuil armlanna núicléacha agus leanfaidh Éire ar aghaidh ag cur brú orthu cloí lena gcuid gealltanas faoin gConradh sin.


Tá ar a laghad 17,000 arm núicléach ina mbagairt ar ár mbeo féin anois. Ní féidir linn glacadh leis sin. Is mian le hÉirinn go gcuirfí móiminteam ceart i bhfeidhm i gcolún dí-armála núicléiche an chonartha in aghaidh iomadú núicléach. De bharr phróiseas caibidlíochta na SFIanna, leagadh béim ar an ról an-dearfach is féidir a bheith ag grúpaí agus daoine de chuid na sochaí sibhialta ar fud an domhain – ba mhaith le hÉirinn an cur chuige dearfach, an uileghabhálacht agus an phráinn chéanna sin a fheiceáil sa díospóireacht faoin dí-armáil núicléach.


A Uachtaráin,


Gach lá, feicimid na hiarmhairtí a bhaineann le sreafaí neamhdhleathacha, mífhreagracha arm agus gnátharm sna radhairc uafásacha bhrúidiúlachta i gcodanna den domhan atá ina gcíor thuathail anois. Cuireann na radhairc inár nuachtáin agus ar ár scáileáin teilifíse agus ríomhaire fíor-uafás orainn. Bíonn daoine ag cuimhneamh ar céard is féidir a dhéanamh chun stop a chur leis an bhforéigean millteanach sin. Cuid den réiteach is ea an Conradh Trádála Arm – ceann de na héachtaí is suntasaí atá bainte amach ag an bpobal idirnáisiúnta le blianta beaga anuas. Bhí Éire ar cheann de na stáit a dhaingnigh an Conradh an chéad lá riamh agus táimid tar éis tacaíocht airgeadais a chur ar fáil chun rannpháirtíocht níos leithne i gcaibidlíocht a chumasú, mar aon le cur chun feidhme níos éifeachtaí.


Tá sé de dhualgas anois ar gach Stát is páirtí sa chonradh coinneáil leis an iarracht ollmhór sheasta a cuireadh isteach i gcaibidlíocht an Chonartha. Caithfimid a chinntiú go seasfaimid leis an ngealltanas mór atá faoi, agus é ina chuspóir deiridh againn feabhas a chur ar chúrsaí síochána agus slándála agus beatha daoine a thabhairt slán.


Na 1970í


A Uachtaráin,


I 1974, tar éis dúinn dul isteach san Aontas Eorpach an bhliain roimhe sin, bhunaigh Éire a clár um chomhar forbartha thar lear, Cúnamh Éireann. Ó shin i leith, tá breis is $13 billiún curtha ar fáil ag Éirinn chun tacú leis na daoine is boichte ar domhan agus tá sí tar éis seasamh leis an gclár oibre cúnaimh laistigh den AE, atá ar an soláthraí is mó cúnaimh forbartha ar domhan.


An tseachtain seo caite, agus iad ag freastal ar chruinniú ag na Náisiúin Aontaithe, ghlac ceannairí domhanda Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe nua don tréimhse anonn go dtí 2030. Táimid tiomanta do chlár oibre uaillmhianach, faoina ndéanfar claochlú ó bhonn chun deireadh a chur leis an bhfíorbhochtaineacht, chun an pláinéad seo a chaomhnú dár nglúin féin agus do na glúine a thiocfaidh inár ndiaidh, agus chun na dálaí a chruthú i gcomhair fás geilleagrach cothrom ar fud an domhain. Tá teacht ar chomhaontú i dtaobh na Spriocanna sin ar cheann de na héachtaí is tábhachtaí a rinne na Náisiúin Aontaithe le blianta beaga anuas. Dúshlán ollmhór a bhí ann – agus dúshlán ar éirigh linne, na 193 Bhallstát, é a shárú.


Sampla a bhí ansin den chuid is fearr den taidhleoireacht iltaobhach.


Tá sé léirithe ag na Náisiúin Aontaithe go bhfuil sé ábhartha go fóill mar eagraíocht, agus go deimhin nach bhféadfaí déanamh dhá uireasa. Is cúis bhróid dom go raibh Éire in ann a cion a dhéanamh tríd an ról mar chomh-éascaitheoir a bhí ag an Ambasadóir David Donoghue agus a fhoireann sa chaibidlíocht, a raibh an comhaontú suntasach seo a baineadh amach i bpáirt leis an gCéinia ina thoradh uirthi. Is é an chéad dúshlán mór eile a bheidh romhainn anois an clár oibre ollmhór domhanda seo a chur chun feidhme.


Ní dhéanaimid gannmheas ar na dúshláin a bheidh le sárú ag gach tír i dtaobh clár oibre uilíoch a chur chun feidhme, clár oibre atá chomh leathan agus chomh héagsúil céanna leis na SFIanna nua. Ach ní fhéadaimid gannmheas a dhéanamh ach an oiread ar an éacht ollmhór atá déanta agus ar na sochair don chine daonna má éiríonn linn é a chur chun feidhme.


A Uachtaráin,


Tá an dul chun cinn atá déanta againn i réimse na forbartha i mbaol de bharr scála millteanach na ngéarchéimeanna daonnúla atá le sárú ag an domhan. Tá breis is 50 milliún duine ar fud an domhain anois ar dídeanaithe iad nó atá easáitithe ina dtíortha féin. San Eoraip, chonaiceamar go soiléir na hiarmhairtí tragóideacha dóibh siúd a ghlacann rioscaí dochreidte, le teann éadóchais, chun áit shábháilte a aimsiú dá gcuid teaghlach. Tá sé ina dhúshlán ollmhór don Eoraip dul i ngleic le géarchéim na himirce, agus is dúshlán é a bhfuilimid ar ár ndícheall ag triail é a shárú. Tá daoine ag teitheadh óna dtíortha féin ar iliomad cúiseanna. Tá siad ag teacht chun na hEorpa ar an iliomad bealaí. Tugann siad faoi thurais chontúirteacha, agus is minic a ndéanann coirpigh gan trua gan taise dúshaothrú orthu feadh na slí. Tá gá le dlúthchomhar i measc an phobail idirnáisiúnta chun dul i ngleic leis an tubaiste sin. Tá na Náisiúin Aontaithe ag tabhairt faoi obair ríthábhachtach agus é ag iarraidh aghaidh a thabhairt ar bhunchúiseanna na hollimirce agus cúnamh daonnúil a thabhairt dóibh siúd ar díbríodh as a gcuid tithe iad de bharr shlad an chogaidh. Áitím ar Stáit a bheith ag obair le Toscaire Speisialta an Ard-Rúnaí ar an Imirce, an tÉireannach Peter Sutherland, atá meáite ar chabhrú chun réiteach a fháil ar an tubaiste dhomhanda seo. Tá Éire ag tacú leis an iarracht dhaonnúil trí chistiú ríthábhachtach a chur ar fáil, mar aon le hacmhainní eile. Táimid tar éis longa cuardaigh agus tarrthála a chur chuig an Mheánmhuir. Táimid ag déanamh soláthair maidir le breis is 4,000 dídeanaí a athlonnú.


Cuireann Éire fáilte roimh Phainéal Ardleibhéil a bheith á bhunú ag an Ard-Rúnaí chun dul i ngleic leis an mbearna sin atá ag fás idir riachtanais dhaonnúla agus acmhainní. Glacfaimid páirt iomlán ansin agus i ngach próiseas eile lena n-ullmhófar i gcomhair Chruinniú Mullaigh Domhanda Daonnúil na bliana seo chugainn.


Na 1980í


A Uachtaráin,


Sna 1980í, chuireamar i gcrích ár gcéad téarma iomlán ar Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, agus muid faoi anáil ár dtiomantais don iltaobhachas agus do chóras idirnáisiúnta riailbhunaithe. Tá na luachanna sin faoi bhrú mór anois. Bhí impleachtaí móra ag gabháil mhídhleathach na Crimé ag an Rúis agus ag an gcoimhlint in oirthear na hÚcráine do mhuintir na hÚcráine agus don chóras idirnáisiúnta féin. Éilíonn Éire ar gach taobh Comhaontuithe Mhionsc a urramú agus a chur chun feidhme go hiomlán agus comhoibriú le hiarrachtaí an ESCE i ndáil le síocháin a bhaint amach.


Le linn ár gcéad téarma ar an gComhairle Slándála i 1981-82, bhí an Meánoirthear, mar a bhíonn i gcónaí, gar do bharr an chláir oibre idirnáisiúnta. Is mó fós iad na dúshláin atá sa réigiún sin anois. Sa tSiria, tá níos mó ná 200,000 duine básaithe agus tá breis is aon mhilliún déag duine easáitithe. Tá an réimeas Assad fós ag briseadh an dlí idirnáisiúnta agus tá muintir na Siria agus muintir Thuaisceart na hIaráice fós ag fulaingt de bharr na drochíde gan tuilleamh a thugann ISIS dóibh. Tá an barbarachas fánach dá chuid ina bhagairt ar gach luach is mór ag na Náisiúin Aontaithe agus dá bhrí sin tá sé de dhualgas ar na Náisiúin Aontaithe gníomhú.


I dtaobh áiteanna eile sa réigiún céanna sin, tá Éire buartha go fóill faoin leamhsháinn atá fós i réim maidir le Próiseas Síochána an Mheánoirthir. Táimid go mór ar son an réitigh dhá Stát agus measaimid gurb é an t-aon bhealach amháin chun síocháin chóir, bhuan a bhaint amach do mhuintir Iosrael agus do mhuintir na Palaistíne.
Agus muid ag obair ar son na síochána ar oileán na hÉireann, fuaireamar – agus faighimid go fóill – tacaíocht ó chomhpháirtithe a sheas an fód linn trí thréimhsí deacra de bhlianta, tráth nach raibh dóchas ar bith ag daoine eile. Inár gcuid oibre fairsinge ar choinbhleachtaí a chosc, ar idirghabháil, agus ar thógáil stáit, is mian linn an taithí atá againn a chomhroinnt. Tá súil againn an méid sin a thabhairt ag an mbord agus muid ag seasamh sa toghchán don Chomhairle Slándála arís in 2020.


Na 1990í


A Uachtaráin,


Tá tacaíocht tugtha ag Éirinn riamh anall do chur chun cinn agus cosaint chearta an duine, ón tacaíocht luath uainn don díchoilíniú go dtí an seasamh a ghlacamar i gcoinne na cinedheighilte san Afraic Theas, agus tríd síos go dtí ár mballraíocht thofa ar an gComhairle um Chearta an Duine don téarma idir 2013 agus 2015. I 1997, ceapadh Máire Mhic Róibín, iar-Uachtarán na hÉireann, mar Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine.


Ag an gComhairle um Chearta an Duine, tá iarracht déanta ag Éirinn léiriú nithiúil a dhéanamh ar na tuairimí diongbháilte atá againn le fada, a chuireann bonn eolais faoi na seasaimh a ghlacaimid ag na Náisiúin Aontaithe. Táimid tar éis tacú le rúin chun spás na sochaí sibhialta a chur chun cinn agus a chosaint, rud a aithnímid atá riachtanach maidir le cearta eile a bhaint amach. Tacaímid leis an ról ríthábhachtach atá ag Cosantóirí Chearta an Duine. Táimid tar éis tionscnaimh a threorú i dtaobh galracht agus mortlaíocht a chosc i leanaí faoi chúig bliana d'aois.


In Éirinn, tá imní ar a lán daoine go bhfuil mionlaigh reiligiúnacha á gcur faoi chois go foréigneach agus go bhfuil ionsaithe sceimhlitheoireachta á ndéanamh orthu. Tá méadú scanrúil tagtha ar ionsaithe ar Chríostaithe, Baha'i, Giúdaigh agus Moslamaigh. In áiteanna eile, cuirtear daoine faoi chois agus tugtar drochíde dóibh mar gheall ar a n-inscne, a gcine nó a gclaonadh gnéasach. I mbeagán focal, tá ionsaithe níos minice ná riamh á ndéanamh ar mhionlaigh leochaileacha, ionsaithe a dhéanann réimeanna diansmachtúla Stáit agus líonraí sceimhlitheoireachta trasnáisiúnta lena n-áirítear ISIS, al-Qaeda agus Boko Haram. Tá ról tábhachtach ag na Náisiúin Aontaithe, ina cháil mar an eagraíocht a sheasann leis an gcomhionannas, an iolrachas agus an éagsúlacht, maidir le grúpaí leochaileacha a chosaint. Tacaímid go hiomlán leis an eagraíocht i dtaobh an chúraim ríthábhachtaigh sin. I mbliana, bhí Éire ar an gcéad tír ar domhan a rinne dlisteanú ar an gComhionannas Pósta trí vóta an phobail – rud thar a bheith dearfach a bhí ansin d'Éirinn, agus áitímid ar Stáit eile déanamh amhlaidh agus cearta a chur chun cinn do shaoránaigh LGBTI. Ar an gcaoi chéanna, bhí a taithí féin ag Éirinn san am atá caite ar an mbrú faoi chois ar bhonn reiligiúin; fágann sé sin gur mór ag mo thír féin an tsaoirse reiligiúin.


Na 2000í


A Uachtaráin,


Is mian liom béim a leagan ar an imní mhór atá ar Éirinn faoi mhná agus cailíní leochaileacha ina lán áiteanna ar fud an domhain agus ar ár dtiomantas láidir don chomhionannas inscne. Tráth a chuairte ar Éirinn i mí na Bealtaine, labhair an tArd-Rúnaí Ban go díocasach faoin tiomantas pearsanta atá aige féin don chomhionannas inscne agus d'iarrachtaí na Náisiún Aontaithe chun dul i ngleic le cineálacha uafásacha foréigin ghnéasaigh agus daortha chun sclábhaíochta a bheith ag teacht chun cinn. Agus aird againn ar chomóradh 20 bliain Chomhdháil Bhéising, ní mór dúinn cearta na mban a choimeád gar do bharr ár gcláir oibre.


Sa bhliain 2000, díreach roimh ár mballraíocht dheireanach sa Chomhairle Slándála, rinne Éire comh-urraíocht ar Rún 1325 de chuid na Náisiún Aontaithe ar Mhná, Síocháin agus Slándáil, rud a léiríonn an tiomantas láidir atá againn mar náisiún don chlár oibre sin.


Sa dara Plean Gníomhaíochta Náisiúnta de chuid na hÉireann do Mhná, do Shíocháin agus do Shlándáil, a glacadh ó labhair mé libh go deireanach, glactar cur chuige iomlánaíoch. Breathnaítear amach uainn sa phlean sin, chun a chinntiú go mbeidh an ghníomhaíocht faoinár gcláir agus ár misin taidhleoireachta, forbartha, agus síochánaíochta saor ó éagothroime ar bhonn inscne. Breathnaítear isteach freisin, ar an ngníomhaíocht atá dírithe ar athmhuintearas a bhaint amach ar ár n-oileán agus ar fhaoiseamh agus téarnamh a thairiscint do mhná agus do chailíní a lorg foscadh in Éirinn ó choimhlint fhoréigneach.


Tá súil agam go dtiocfaidh bean iontach i gcomharbas ar an Ard-Rúnaí Ban in am trátha – sheolfadh sé sin teachtaireacht láidir chuig mná agus fir ar fud an domhain go bhfuilimdne anseo ag na Náisiúin Aontaithe sásta fáil réidh leis na bacainní a stopann mná ó bharr a gcumas a bhaint amach.


Conclúid


A Uachtaráin,


Tar éis 60 bliain, tá tiomantas chomh láidir agus chomh diongbháilte is a bhí riamh ag Éirinn do na Náisiúin Aontaithe agus do na luachanna agus na prionsabail lena seasann sé, agus dá dhlisteanacht agus a uilíocht uathúil. Tacaímid go gníomhach agus go díograiseach fós le córas iltaobhach na slándála comhchoitinne a bhfuil na Náisiúin Aontaithe ina lár, agus tá an comhlacht oirirc seo fós i gcroílár ár mbeartais eachtraigh agus muid ag féachaint chun cinn.


Mar sin féin, teastaíonn uainn an Chomhairle Slándála a bheith níos cuntasaí, níos comhleanúnaí agus níos follasaí. Tacaímid leis an gCaibidlíocht Idir-Rialtasach ar athchóiriú na Comhairle Slándála agus ba mhaith linn ballraíocht mhéadaithe a fheiceáil, ina mbeidh ionadaíocht gheografach níos leithne, go háirithe i gcás na hAfraice. Formhuinímid go daingean an Cód Iompair maidir le gníomhaíocht na Comhairle Slándála ar ollchoireanna ainghnímh, cód atá forbartha ag Lichtinstéin agus an grúpa ACT, agus tacaímid leis an Dearbhú ón bhFrainc agus Meicsiceo maidir le húsáid an chrosta a rialú. Tá Éire réidh le haghaidh ballraíocht a ghlacadh in 2021 i gComhairle Slándála athchóirithe, a bheidh níos ionadaíche – ceann a bheidh i riocht níos fearr chun freagra a thabhairt ar bhagairtí na 21ú haoise ar an tsíocháin agus an tslándáil idirnáisiúnta.


Má chuirtear luachanna lárnacha na Náisiún Aontaithe i bhfeidhm i ngach Ballstát, beidh an domhan níos cothroime, níos rathúla agus níos inbhuanaithe don ghlúin seo agus do na glúine go léir atá le teacht inár ndiaidh. Ba mhaith liom críochnú leis na focail a dúirt an file Éireannach, Seamus Heaney, nach maireann:


“I have begun to think of life as a series of ripples widening out from an original centre”


In 2015, bliain chomóraidh an-speisialta, is cuí dúinn machnamh a dhéanamh ar ár gcroílár bunaidh – cairt na Náisiún Aontaithe – agus is cuí do gach ceann de na 193 Bhallstát é féin a thiomnú arís eile do chomhlíonadh an ghealltanais mhóir a rinneadh inti – domhan síochánta, domhan cóir, agus domhan a bheidh faoi rath.


Go raibh maith agaibh.


CRÍOCH