Fianáin

Úsáidimid fianáin ionas go bhfaighidh tú an taithí is fearr ar ár láithreán agus comhlíonaimid ár gceanglais Cosanta Sonraí ag an am céanna. Lean ort gan do chuid socruithe a athrú, agus gheobhaidh tú fianáin, nó athraigh do chuid socruithe fianáin ag aon tráth.

Skip to main content

An Rómáin

Má tá tú ag taisteal chun na Rómáine, gheobhaidh tú leideanna praiticiúla agus eolas áisiúil sa mhír comhairle taistil agus san eolas nuashonraithe.

Níl an leagan Gaeilge ar fáil go fóill, más maith leat an leagan Béarla a léamh féach thíos.

Get travel and medical insurance

Before travelling, the Department strongly recommends that you obtain a European Health Insurance Card (EHIC), available by contacting the Health Service Executive, and that you also obtain comprehensive travel insurance which will cover all overseas medical costs, including medical repatriation/evacuation, repatriation of remains and legal costs. You should check any exclusions and, in particular, that your policy covers you for the activities you want to undertake.

Forléargas

Déanaimid ár ndícheall an chomhairle taistil is déanaí a thabhairt duit i nGaeilge, ach mar gheall go bhféadfadh athrú an-tapa teacht ar chúrsaí, go háirithe i gcás géarchéime, ní féidir linn a ghealladh go mbeidh an chomhairle taistil i nGaeilge go hiomlán cothrom le dáta. Lena chinntiú go bhfaighidh tú an chomhairle is déanaí, go háirithe maidir le stádas slándála, féach an leagan Béarla chomh maith, nó déan teagmháil díreach linn.

Stádas slándála

Má tá tú ag pleanáil cuairt ar an Rómáin, moltar duit gnáth-réamhchúram a dhéanamh. 

Cláraigh linn

Má tá sé i gceist agat cuairt a thabhairt ar an Rómáin nó fanacht ann, ba chóir duit do chuid mionsonraí a chlárú linn, ionas go bhféadfaimid tú a aimsiú go tapa sa chás go dtarlódh géarchéim nach raibh súil léi, mar shampla tubaiste nádúrtha, nó eachtra éigeandála i do theaghlach, agus tú thar lear.  Ansin, d’fhéadfaimis cabhair a thairiscint duitse nó do do theaghlach más gá.

Comhairle uainne

Moltar duit an méid is féidir a fhoghlaim faoin Rómáin sula dtéann tú ann.

Moltar duit freisin an treoir taistil Eolas Roimh Thaisteal a léamh chun leideanna praiticiúla a fháil ar thaisteal thar lear.

Cárta Árachais Sláinte Eorpach

Moltar duit Cárta Árachais Sláinte Eorpach (EHIC) a fháil sula dtaistealaíonn tú chun na Rómáine. Tháinig an cárta seo isteach in áit na foirme E111 agus tugann sé teidlíocht duit cóireáil liachta éigeandála a fháil ar na téarmaí céanna le náisiúnaigh de chuid na Rómáine.

Níl an EHIC beartaithe áit an árachais taistil a thógáil agus ní chlúdaíonn sé aisdúichiú liachta, cóireáil liachta leanúnach ná cóireáil nach bhfuil práinneach. Féadfaidh tú iarratas ar EHIC a dhéanamh ar líne ag www.ehic.ie.

Cúnamh éigeandála

Is minic gur fearr a bhíonn daoine áitiúla in ann cabhrú leat, mar sin labhair le muintir na háite, d’ionadaí tionscnóra turas nó bainistíocht d’óstáin.

Seirbhísí éigeandála

Is é 112 uimhir na seirbhísí éigeandála sa Rómáin. Tá aithne ar na seirbhísí paraimhíochaine tríd an acrainm SMURD agus tá seirbhís Bhéarla ar fáil do ghlaoiteoirí.

Déan teagmháil leis an Ambasáid

I gcás éigeandála, nó má tá cabhair agus comhairle uait, féadfaidh tú teagmháil a dhéanamh le Ambasáid na hÉireann i mBúcairist.

Má ghlaonn tú lasmuigh d’uaireanta oibre, fág teachtaireacht le:

  • D’ainm
  • An cineál faidhbe atá agat
  • An áit a bhfuil tú anois
  • Do chuid mionsonraí teagmhála (uimhir fón póca nó uimhir theileafóin don áit a bhfuil tú ag fanacht ann)

Déanaimid monatóireacht rialta ar na teachtaireachtaí sin agus déanfaidh duine den fhoireann teagmháil leat.

Conas is féidir linn cabhrú leat

Tá go leor taithí againn cabhrú le saoránaigh de chuid na hÉireann a mbíonn fadhbanna acu agus iad thar lear. Foghlaim níos mó faoin gcineál cúnaimh éigeandála is féidir linn a thairiscint duit.

 

Sábháilteacht agus Slándáil

Comhairle phraiticiúil

  • Léigh an treoir taistil Eolas Roimh Thaisteal chun leideanna slándála áisiúla a fháil maidir le taisteal thar lear
  • Faigh eolas go háitiúil maidir le ceantair lena mbaineann baol agus ábhair imní slándála
  • Déan réamhchúram ciallmhar maidir le sábháilteacht agus slándáil
  • Bíodh an té le dul i dteagmháil leis i gcás éigeandála ar eolas agat

Sceimhlitheoireacht

Cé go bhfuil an baol ó sceimhlitheoireacht sa Rómáin íseal, tá baol domhanda ann fós ó ionsaithe sceimhlitheoireachta neamh-idirdhealaitheacha, a d’fhéadfadh a bheith dírithe ar thargaidí sibhialta, lena n-áirítear áiteanna ina gcruinníonn turasóirí agus easaoránaigh.

Coiriúlacht

Is annamh a tharlaíonn coiriúlacht thromchúiseach sa Rómáin tríd is tríd agus níl formhór na gcoireanna a thuairiscíonn cuairteoirí foréigneach. Ba chóir duit gnáth-réamhchúram a dhéanamh mar sin féin:

  • Ná bíodh do chárta creidmheasa, do thicéid taistil ná do chuid airgid ar iompar in éineacht agat – fág airgead breise agus nithe luachmhara in áit shábháilte
  • Ná bíodh do phas ar iompar agat ach amháin má tá géarghá leis agus fág cóip de do phas (agus de do dhoiciméid taistil agus árachais) le do theaghlach nó le cairde sa bhaile
  • Ná taispeáin méideanna móra airgid go poiblí agus ná bain úsáid as ATManna tar éis thitim na hoíche, go háirithe má bhíonn tú leat féin. Seiceáil nach bhfuil aon duine do do leanúint tar éis duit do chuid gnó a chur i gcrích
  • Coinnigh súil ghéar ar do chuid stuif agus coinnigh greim air in áiteanna poiblí mar caiféanna idirlín agus stáisiúin bus nó traenach.
  • Seachain sráideanna agus staighrí dorcha nó gan soilse. Socraigh síob a fháil ó/go dtí chomh gar do dhoras d'óstáin/d'árasáin agus is féidir.

Mionchoiriúlacht

Tá tuairiscí ann maidir le peasghadaithe agus lucht goidte málaí i mbun oibre ar bhusanna, tramanna, traenacha agus i ngar do shiopaí malairte. Tá a fhios freisin go dtagann gadaithe suas chuig cuairteoirí, deir siad gurb iad na póilíní iad agus iarrann siad a bpas agus a vallait orthu. Má thagann duine suas chugat, ná tabhair aon doiciméid ná airgead dóibh, ach abair go rachaidh tú chuig an stáisiún póilíní is gaire.

Tá tuairiscí ann maidir le sonraí cártaí creidmheasa agus dochair a bheith á ‘gcóipeáil’ nó á ‘ngoid’ agus muirir neamhdhleathacha á ngearradh ar chuntais, agus dá bhrí sin tabhair aire níos fearr do do vallait agus ná bíodh cártaí ar iompar agat mura dteastaíonn siad uait.

Coiriúlacht a chur in iúl

Má fhulaingíonn tú coir agus tú sa Rómáin, cuir in iúl do na póilíní láithreach é.  Cuir glaoch ar 112 le haghaidh seirbhísí éigeandála agus féadfaidh tú teagmháil a dhéanamh linn ag Ambasáid na hÉireann i mBúcairist má tá cabhair uait.

Ainmhithe fiáine

Madraí

Tá go leor madraí ar strae in go leor cathracha sa Rómáin. Cé nach bhfuil siad contúirteach de ghnáth, moltar go láidir duit gan teagmháil leo. D’fhéadfadh roinnt acu a bheith ionsaitheach, go háirithe sa gheimhreadh. Tá ceantair lasmuigh de chathracha móra nach bhfuil mórán daoine iontu, ceantair thionsclaíocha agus criosanna tógála, áit a mbíonn madraí contúirteach ach go háirithe.

Má bhaineann madra greim asat, téigh chuig dochtúir láithreach do mheasúnú liachta. D’fhéadfadh Spitalul Colenta (teil:40 21 3174785) i mBúcairist a bheith mar chabhair. I gcathracha eile, diailigh 112 agus iarr an tseirbhís pharaimhíochaine (SMURD).

Béir agus mac tíre

Tá an daonra is mó béar san Eoraip i Sléibhte Cairp na Rómáine. Tá an mac tíre ann chomh maith. Cé go ndéanann ainmhithe fiáine iarracht daoine a sheachaint, níor chóir duit dul ag fánaíocht sna sléibhte leat féin agus ba chóir duit teagmháil a dhéanamh le Seirbhís Tarrthála Sléibhe na Rómáine (Salvamont Tel: +40 725 826 668) agus fiosrú faoi choinníollacha in áit ar leith.

Tiomáint

Má tá sé i gceist agat a bheith ag tiomáint sa Rómáin, ba chóir duit a bheith an-chúramach. Tá líonra teoranta de mhótarbhealaigh agus de bhóithre sa Rómáin, ach is minic nach mbíonn bóithre, lena n-áirítear príomhbhóithre, an-mhaith, ní bhíonn mórán solais orthu agus is ar éigean is féidir marcáil a fheiceáil. Tá droch-chaighdeáin tiomána ann agus tá ceann de na rátaí is airde maidir le daoine á marú ar na bóithre san AE ag an Rómáin.

Más mian leat a bheith ag tiomáint:

  • Tabhair leat do cheadúnas tiomána Éireannach iomlán agus bí cinnte go bhfuil árachas iomchuí agus dóthanach agat. Ná tiomáin riamh gan ceadúnas tiomána ceart ná doiciméid a bhaineann le húinéireacht an chairr agus coinnigh roinnt cóipeanna de do cheadúnas tiomána
  • Caithfidh gach feithicil dola bóthair ginearálta a íoc le bóithre náisiúnta a úsáid agus cuir an ticéad ‘Roviniete’ ar taispeáint ar an ngaothscáth. D’fhéadfadh go ngearrfaí fíneáil throm ort mura gcloífidh tú leis sin. Is féidir ticéid a cheannach ag pointí teorann nuair a thagann tú isteach sa tír nó ag oifigí poist agus formhór na stáisiún peitril
  • Tá dianphionóis i gceist do thiomáint faoi thionchar an óil agus is nialas é an teorainn d’alcól san fhuil sa Rómáin.
  • Bí ar an eolas faoi dhlíthe tráchta na Rómáine, mar shampla luasteorainneacha. Gearrann na póilíní tráchta pionóis ‘ar an láthair’, lena n-áirítear ceadúnas tiomána a choinneáil ar feadh suas le trí mhí as rialacháin tráchta a shárú
  • Déan cinnte go bhfuil bail mhaith ar d’fheithicil, agus má tá tú ag tiomáint sa gheimhreadh, bí réidh do choinníollacha drochaimsire. Tá boinn gheimhridh éigeantach do mhíonna an gheimhridh
  • Caith crios sábhála i gcónaí
  • Coinnigh doirse na feithicle faoi ghlas agus ná bíodh málaí le feiceáil, ar fhaitíos go ndéanfaí iarracht iad a ghoid agus tú stoptha ag soilse tráchta

Úsáideoirí eile an bhóthair

Bí cúramach go háirithe agus tú ag tiomáint san oíche agus i gceantair thuaithe agus coinnigh súil amach do choisithe, rothaithe, cairríní capaill agus carranna le drochshoilse nó le soilse briste. Is minic nach mbíonn trasrianta síogacha marcáilte go maith agus is féidir leo a bheith ar phríomhbhóithre, ach chomh luath is a chuirfidh coisí cois ar thrasrian, caithfidh trácht stopadh.

Feithicil a fhruiliú

Má tá feithicil á fruiliú agat, moltar duit gan do phas a thabhairt ar lámh mar shlándáil.  Fiú má thugann tú cead do phas a fhótachóipeáil, bíodh sé le feiceáil agat an t-am ar fad.

Seiceáil go bhfuil árachas dóthanach agat agus léigh téarmaí & coinníollacha an chonartha fruilithe feithicle (go háirithe aon tarscaoileadh a mbeadh feidhm leis dá ndéanfaí damáiste don fheithicil).

 

Dlíthe agus gnásanna áitiúla

Comhairle phraiticiúil

  • Léigh an chomhairle taistil, cuir tú féin ar an eolas sula dtaistealaíonn tú agus faigh comhairle go háitiúil nuair a bhaineann tú ceann scríbe amach
  • Cuimhnigh go mbaineann na dlíthe áitiúla leatsa, mar chuairteoir, agus nach mór duit cloí leo
  • Bí measúil ar nósanna, ar thraidisiúin agus ar chleachtais áitiúla, mar go mb’fhéidir go bhféachfaí ar an gcaoi a n-iompraíonn tú tú féin mar iompar a bheadh as bealach, naimhdeach nó in aghaidh an dlí

Céannacht phearsanta

Ba chóir duit ábhar céannachta le grianghraif a bheith ar iompar agat i gcónaí sa Rómáin. Ba chóir go mba leor cóip de do phas.

Iompar Poiblí

Tá busanna, tramanna agus tacsaithe buí ar fáil i mBúcairist agus i mbailte agus i gcathracha eile. Tá siad saor agus is luach maith ar airgead iad de réir chaighdeáin iarthar na hEorpa. Tá seirbhís mheitreo den scoth agus an-saor i mBúcairist chomh maith, a chlúdaíonn na príomhcheantair uirbeacha agus turasóireachta sa chathair.

Má tá tú ag taisteal lasmuigh de Bhúcairist, tá seirbhís ó líonra traenacha idirchathracha den scoth sa Rómáin. Oibríonn mionbhusanna príobháideacha laistigh agus idir cathracha ach is féidir leo a bheith plódaithe agus taisteal ró-thapa.

Tacsaithe

Déantar praghas tacsaithe a rialáil sa Rómáin agus caithfear praghas an chiliméadair a thaispeáint ar dhoras na bpaisinéirí agus an tiománaí ar an tacsaí. Caithfidh méadar a bheith i ngach tacsaí, ar a dtaispeánfar dhá phraghas: praghas an chiliméadair agus praghas an turais, agus ba chóir go mbeadh sé sin ar aon dul leis an bpraghas ar na doirse.

Seachain aon tacsaithe nach bhfuil praghas ar na doirse agus nach bhfuil méadar acu. Bí ar an eolas go dtuairiscítear uaireanta go n-athraítear an praghas ar an doras le custaiméirí aineolacha a mhealladh i dtacsaí le praghas níos airde.

Tá córas uathoibrithe sa halla teachta san aerfort chun glaoch ar thacsaithe. Thuairisc daoine ar a gcéad chuairt eachtraí inar gearradh an iomarca airgid, go háirithe ag aerfoirt agus mórstáisiúin traenach. B’fhéidir go dtabharfadh roinnt tiománaithe tacsaí praghas seasta ar thuras chuig lár na cathrach a bheadh réasúnta de réir chaighdeáin na hÉireann, ach a bheadh i bhfad níos airde ná gnáth-tháillí sa Rómáin.

Tá sé coitianta gan crios sábhála a bheith i dtacsaithe, go háirithe sna suíocháin deiridh, agus tuairiscítear go minic go mbíonn tiománaithe tacsaí ag tiomáint ró-thapa.

Tubaistí nádúrtha agus an aeráid

Comhairle phraiticiúil

  • Má tá tú ag taisteal chun na Rómáine, bí cinnte go dtuigeann tú cad atá romhat – ansin pleanáil agus pacáil dá réir 
  • Faigh comhairle áitiúil faoin méid a cheart a dhéanamh i gcás eachtra tromchúiseach nó i gcoinníollacha contúirteacha
  • Comhoibrigh le húdaráis áitiúla agus le seirbhísí éigeandála i gcás eachtra tromchúiseach

Comhairle Taistil Te Fuara

Crith Talún

Tá an Rómáin i gcrios seismeach gníomhach. Níl creathanna talún neamhchoitianta agus déantar creathanna beaga a thaifeadadh i rith na bliana gan aon iarmhairtí. Tarlaíonn creathanna talún móra de ghnáth tuairim is gach 40 bliain agus ba i 1977 ba dhéanaí a tharla crith talún mór inar maraíodh daoine.

Is i Réigiún Vrancea atá eipealár na gníomhaíochta seismí (tuairim is 170km ó thuaidh de Bhúcairist), ach is i mBúcairist is mó a rinneadh damáiste roimhe seo.

Má tá tú ag taisteal chun na Rómáine nó i do chónaí ann, déan cinnte go bhfuil a fhios agat cad a dhéanfaidh tú i gcás go dtarlódh crith talún. Tá comhairle maidir le creathanna talún ar láithreán gréasáin na hAmbasáide.

 

Eolas Breise

Riachtanais iontrála (víosa/pas)

Teastaíonn pas bailí le cuairt a thabhairt ar an Rómáin agus moltar duit roinnt fótachóipeanna de do phas a thabhairt leat. Ba chóir duit fótachóip de do phas a bheith ar iompar agat an t-am ar fad le linn do chuairte.

Clárú

Ba chóir duit clárú le hÚdarás Inimirce na Rómáine má tá sé i gceist agat fanacht sa Rómáin níos faide ná 90 lá.

Sláinte

Tá cúram liachta sa Rómáin an-mhaith tríd is tríd, go háirithe i measc na soláthróirí cúraim sláinte príobháidigh atá ag teacht chun cinn. Mar sin féin, ba chóir duit seiceáil le do dhochtúir sula dtaistealaíonn tú má tá aon vacsaíniú ag teastáil uait.

Ná hól ach uisce buidéalaithe nó scagtha.

Seachain teagmháil le madraí ar strae. Má bhaineann madra greim asat, téigh chuig dochtúir láithreach do mheasúnú liachta.

D’fhéadfadh Spitalul Clinic de Urgenta Floreasca (teil:40 21 599 2300) i mBúcairist a bheith mar chabhair. I gcathracha eile, diailigh 112 agus iarr an tseirbhís pharaimhíochaine (SMURD).

Airgead

Is é an RON (Leu nua na Rómáine) an t-airgeadra áitiúil sa Rómáin, ar a dtugtar Leu (ceann amháin) nó Lei (iolra) go minic. Is féidir leis a bheith deacair RON a fháil sula dtéann tú chun na Rómáine, ach is féidir é a aistarraingt ó fhormhór na ATManna leis an tsaoráid cheart (Maestro) nuair a thagann tú. Seiceáil le do bhanc sula dtaistealaíonn tú lena chinntiú go bhfuil an tsaoráid Maestro ar do chárta creidmheasa/dochair.