Fianáin

Úsáidimid fianáin ionas go bhfaighidh tú an taithí is fearr ar ár láithreán agus comhlíonaimid ár gceanglais Cosanta Sonraí ag an am céanna. Lean ort gan do chuid socruithe a athrú, agus gheobhaidh tú fianáin, nó athraigh do chuid socruithe fianáin ag aon tráth.

Skip to main content

Beartais sheachtracha an AE

Tá ról tábhachtach maidir le gnóthaí idirnáisiúnta ag an Aontas Eorpach trí thaidhleoireacht, trádáil, coimeád síochána agus forbairt. Mar bhallstát den AE, cuidíonn Éire leis an ról sin trínár rannpháirtíocht le forbairt agus feidhmiú bheartas seachtrach an Aontais.

Forléargas

Páirt ghníomhach ag Éirinn ar fud an domhain

Tá beartais sheachtracha an AE dírithe ar réigiúin agus ar thíortha lasmuigh den Aontas Eorpach reatha. Déanann an Coimisiún Eorpach agus ballstáit an AE maoirsiú orthu.

Coimisiún na hEorpa

Maoirsíonn Coimisiún na hEorpa príomhbheartais an AE, mar mhéadú, comhoibriú a fhorbairt, cabhair dhaonnúil agus trádáil.

Ballstáit

Maoirsíonn ballstáit an AE Comhbheartas Eachtrach agus Slándála an Aontais (CFSP) nuair a thagann siad le chéile ag an gComhairle um Gnóthaí Eachtrachal.

Príomhoifigeach beartas eachtrach an AE

Is í Catherine Ashton Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus Beartas Slándála príomhoifigeach beartas eachtrach an AE faoi láthair. Cuidíonn sí chun gníomh seachtrach an AE a chomhordú agus déanann sí ionadaíocht ar an AE ag an leibhéal domhanda ó thaobh réimsí beartas eachtrach agus slándála.

Is comhalta í freisin de Choimisiún na hEorpa agus faigheann sí cúnamh lena dualgais ón tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí, seirbhís taidhleoireachta an AE.

 

Méadú

Ag Fáiltiú roimh thuilleadh tíortha isteach san AE

Ceann de na beartais is mó ráth de chuid an AE deis a thabhairt do thíortha dul isteach san Aontas. Chun a bheith mar chomhalta den AE, ní mór do na tíortha a dhéanann iarratas cloí le reachtaíocht AE agus Critéir Chóbanhávan maidir le dul isteach san AE a chomhlíonadh.

Bainistíonn Uachtaránacht de Chomhairle an Aontais Eorpaigh, ról a bhíonn ag rothlú, i gcomhairle le Coimisiún na hEorpa agus Comhairle an AE an méadú.

Méadaíodh an AE 7 huaire agus tá 28 ballstát ann faoi láthair. Bhí Éire mar chuid den chéad mhéadú in 1973 in éineacht leis an Danmhairg agus an Ríocht Aontaithe. Tharla an méadú is déanaí an 1 Iúil 2013 nuair a chuaigh an Chróit isteach san AE.

Tacaíonn Éire le méadú an AE agus i rith Uachtaránacht an Aontais Eorpaigh tá sé i gceist againn an próiseas a thabhairt chun cinn i ndáil le cúig thír eile – an Íoslainn, an Tuirc, Montainéagró, an tSeirbia agus Poblacht na Macadóine.

Buntáistí

Cur le Slándáil

Cuireann méadú le slándáil agus cobhsaíocht laistigh den AE agus téann sé chun tairbhe gach saoránach san AE.

Geilleagair atá ag fás

Trí bhallstáit nua a chur leis an AE, spreagtar fás sa gheilleagar agus cruthaítear poist sna ballstáit seanbhunaithe agus sna ballstáit nua.

Caighdeán saoil a fheabhsú

Faigheann daoine i mballstáit nua buntáiste ó bheartais AE a thugann cosaint don chomhshaol agus a bhíonn ag troid in aghaidh na coiriúlachta, drugaí agus inimirce neamhdhleathach.

Ag cur le héagsúlacht

Cuireann ballstáit nua le héagsúlacht cultúir an AE, agus tugtar smaointe nua agus tuiscint níos fearr ar chultúir eile le ballstáit nua.

Ról idirnáisiúnta an AE a threisiú

Ceadaíonn méadú don AE ról níos láidre a bheith acu i ngnóthaí domhanda, trína mbeartas eachtrach agus slándála, trádála agus forbartha.

Trádáil

Comhaontuithe trádála saor agus cothrom a lorg

Is é an AE an bloc trádála is mó ar domhan agus tá os cionn 500 milliún tomhaltóir ann agus bainistítear caidrimh trádála le tíortha lasmuigh den bhloc seo trí bheartas trádála an AE.

Tá an AE de shíor ag déanamh idirbheartaíochta ar chomhaontuithe trádála le réigiúin agus le tíortha éagsúla ar fud an domhain. Bhain roinnt de na comhaontuithe a rinneadh le déanaí le tíortha mar an Chóiré Theas agus Peiriú.

Is cumhacht eisiach den AE é beartas trádála – agus is féidir leis an AE féin, agus ní ballstáit aonair, comhaontuithe trádála idirnáisiúnta a idirbheartú agus a thabhairt chun críche le tíortha aonair. Cinneann Parlaimint na hEorpa i gcomhar le Comhairle an AE mar a dhéantar an beartas sin agus mar a fheidhmeofar é. 

Buntáistí

Rogha níos fearr

Cuidíonn na comhaontuithe cur leis an sruth trádála i ngach aon treo agus feabhas a chur ar rogha do thomhaltóirí in Éirinn agus ar fud an AE.

Praghsanna níos ísle

Leanann praghsanna níos ísle do thomhaltóirí nuair a bhíonn rogha níos fearr ar fáil.

Rochtain níos fearr ar mhargaí

Faigheann táirgeoirí earraí agus seirbhísí na hÉireann leas freisin as rochtain níos mó ar an margadh chuig tíortha nach cuid den AE iad trí chomhaontuithe trádála.

Cúnamh agus forbairt

Cúnamh a sheachadadh agus forbairt a chur chun cinn

Tá cúnamh forbartha ag croílár chaidreamh seachtrach an AE, i gcomhar le beartas eachtrach, slándála agus trádála. Is é príomhchuspóir an bheartais forbartha AE deireadh a chur le bochtaineacht trí Spriocanna Forbartha na Mílaoise a chomhlíonadh. Is príomhthosaíocht forbartha den AE an líon daoine a bhíonn ag fulaingt le hocras a laghdú faoina leath faoi 2015.

Buntáistí

Tacú le forbairt

Cuireann na ballstáit, Éire agus institiúidí na hEorpa ina measc, níos mó ná leath de chúnamh daonnúil oifigiúil an domhain ar fáil, is é sin le rá gurb é an AE an deontóir is mó de chabhair dhaonnúil agus de chúnamh forbartha ar domhan.

Daonlathas agus cearta daonna a chur chun cinn

Mar aon le forbairt geilleagair, cuireann an AE chun cinn daonlathas agus cearta daonna trína gcúnamh forbartha. Ó thaobh an AE, téann na luachanna bunúsacha sin lámh le lámh le forbairt geilleagrach agus tá sin chomh riachtanach céanna más rud é go bhfuil tíortha i mbéal forbartha chun dul chun cinn a dhéanamh.

Ag freagairt d’éigeandálaí

Nuair a tharlaíonn tubaiste nádúrtha, bíonn gá le cúnamh díreach chun fulaingt láithreach na ndaoine a bhíonn i gcruachás a mhaolú. Seolann an AE cúnamh chuig réigiúin an domhain ina dtarlaíonn tubaistí nádúrtha agus géarchéimeanna daonnachta eile trí Oifig Ard-Stiúrthóireacht na Daonchabhrach (ECHO). In 2011, dháil ECHO cabhair dhaonnúil ar luach €1.1 billiún.

Slándáil agus cosaint

Ligeann Comhbheartas Eachtrach agus Slándála an Aontais (CFSP) don AE gníomhú ar bhealach aontaithe maidir le beartas eachtrach agus saincheisteanna slándála agus cuirtear le comhoibriú polaitíochta idir bhallstáit an AE. Ligeann an CFSP don AE freagraí seachtracha a ghlacadh maidir le cásanna slándála nó cosanta idirnáisiúnta lena n-áirítear:

  • Smachtbhannaí taidhleoireachta nó geilleagair chun síocháin agus slándáil a chur chun cinn
  • Coimeád síocháin, bainistiú géarchéime agus iarrachtaí atógála i réigiúin i dtrioblóid ar fud an domhain leis an gComhbheartas Slándála agus Cosanta (CSDP)

Sa roinn sin, oibrímid le ranna rialtais Éireannach eile (go háirithe an Roinn Dlí agus Cirt, Comhionannais agus Cosanta) chun rannpháirtíocht na hÉireann i ngníomhaíochtaí CSDP a bhainistiú, lena n-áirítear imlonnú trúpaí na hÉireann ar mhisean choimeád síochána EUFOR i Sead, misean Riail DLí EULex sa Chosaiv agus misin mhonatóireachta toghcháin in Oirthear na hEorpa agus sna Balcáin.

Buntáistí

Síocháin agus slándáil a chur chun cinn

Treisíonn CFSP cumas seachtrach an AE freagairt do chásanna géarchéime agus éascaítear leis an AE le cur chun cinn síocháin, daonlathas agus cobhsaíocht in áiteanna a mbíonn fadhbanna ar fud an domhain.

Cur le comhoibriú polaitíochta

Trí ghníomhú le chéile mar an AE, bíonn tionchar i bhfad níos mó ag na 28 ballstát i ngnóthaí idirnáisiúnta seachas a bheith ag gníomhú leo féin.

Meas ar neodracht na hÉireann 

Ligeann an CFSP d’Éirinn páirt a ghlacadh in oibríochtaí choimeádta síochána agus tógála institiúide ar fud an domhain a bhfuil meas acu ar ár seasamh neodrachta.